Khi cơn sốt công nghệ đang bao trùm toàn cầu, một nhận định chấn động xuất hiện cho rằng thể loại phim AI sẽ sớm biến mất hoàn toàn. Đằng sau tuyên bố đầy bất ngờ ấy là sự thật sống còn về năng lực kiểm soát nền điện ảnh.
Trong khi khái niệm "phim AI" đang được tung hô như một hiện tượng đột phá, ông Tống Minh Cao - Chủ nhiệm Phân hội Phim ảnh, Truyền hình và Văn hóa Du lịch AI thuộc Hiệp hội Xúc tiến Công nghiệp Văn hóa Trung Quốc, kiêm Nhà sáng lập và Tổng thiết kế MovFlow - đã đưa ra một nhận định mang tính tiên phong: Tương lai sẽ không có thể loại độc lập mang tên "phim AI", bởi mọi bộ phim đều sẽ ứng dụng AI ở các mức độ khác nhau.
Theo vị chuyên gia, "phim AI" chỉ là danh xưng tạm thời trong giai đoạn chuyển đổi kỹ thuật. Tương tự như nhiếp ảnh kỹ thuật số, dựng phim phi tuyến tính hay kỹ xảo máy tính trước đây, khi AI thâm nhập sâu vào kịch bản, thị giác, diễn họa phân cảnh, ghi hình, âm thanh, lồng tiếng đa ngôn ngữ và quản lý tài sản, ranh giới phim có dùng AI hay không sẽ biến mất.
Khán giả sau cùng vẫn chỉ phán xét câu chuyện có lay động, nhân vật có thuyết phục, thẩm mỹ có đẳng cấp và cảm xúc có chân thật hay không, chứ không bận tâm tác phẩm đã gọi bao nhiêu mô hình hay tạo ra bao nhiêu khung hình.
Việc "mọi bộ phim đều sử dụng AI" không đồng nghĩa máy móc sẽ làm thay con người, hay đạo diễn, biên kịch, diễn viên và quay phim bị gạt bỏ. AI sẽ đóng vai trò như máy quay hay phần mềm biên tập, trở thành năng lực nền tảng trong sản xuất. Công nghệ này có thể hỗ trợ suy luận ý tưởng, thiết kế nhân vật, kiểm chứng góc máy hay phục chế dữ liệu.
Đích đến cuối cùng của AI không phải là tạo ra một dòng phim riêng rẽ, mà là thay đổi phương thức sản xuất của toàn bộ nền điện ảnh. Khi công nghệ trở thành cơ sở hạ tầng, nó không còn là một thể loại mà là lực lượng sản xuất.
Điểm mấu chốt được ông Tống Minh Cao chỉ rõ: "có thể tạo ra" không đồng nghĩa với "có thể sản xuất". Thời gian qua, cuộc đua công nghệ chỉ tập trung vào việc mô hình nào tạo hình ảnh nhanh hơn, rõ nét hơn, chuyển động tự nhiên hơn.
Tuy nhiên, trong sáng tác chuyên nghiệp, tạo một khung hình đẹp ngẫu nhiên không phải bài toán khó nhất. Thách thức cốt lõi là làm sao trong một tác phẩm dài hàng chục phút vẫn duy trì diện mạo nhân vật nhất quán, bối cảnh đồng bộ, mạch truyện liền mạch, góc máy kiểm soát được và phong cách ổn định, đồng thời giúp các khâu đạo diễn, biên kịch, mỹ thuật, âm nhạc và hậu kỳ cộng tác trơn tru theo một quy chuẩn chung.
Một cảnh quay đẹp có thể sinh ra từ sự may rủi, nhưng một tác phẩm hoàn chỉnh bắt buộc phải được sản xuất có hệ thống. Mô hình công nghệ có thể đem lại khung hình bắt mắt, nhưng bản thân nó không thể tự hình thành quy trình sản xuất trọn vẹn.
Ngăn cách giữa việc tình cờ tạo ra một thước phim và việc bàn giao ổn định thành phẩm thương mại là cả một quy trình công nghiệp: thấu hiểu kịch bản, quyền kiểm soát của đạo diễn, lưu trữ tài sản, phối hợp nhóm và kiểm định chất lượng nghiêm ngặt.
Chính vì vậy, lĩnh vực phim ảnh AI đang chuyển từ "cạnh tranh khả năng tạo sinh" sang "cạnh tranh nhận thức". Nửa đầu cuộc đua tập trung vào phô diễn hình ảnh, nhưng nửa sau là phép thử về khả năng nhận thức, kiểm soát và bàn giao thành phẩm. Cỗ máy phải hiểu chuẩn xác cấu trúc kịch bản, quan hệ nhân vật, logic không gian và ý đồ đạo diễn.
Khoảng cách giữa các nền tảng tương lai không nằm ở việc ai tạo ra đoạn phim ngắn mãn nhãn trước, mà là ai giúp người sáng tạo hoàn thiện ổn định một tác phẩm hoàn chỉnh. Mô hình quyết định hình ảnh tạo ra đến đâu, nhưng luồng công việc mới quyết định hình ảnh đó có trở thành tác phẩm hay không. Khi năng lực tạo sinh phổ cập, giá trị cốt lõi quay về với phán đoán của con người. AI không làm giảm giá trị của đạo diễn, mà càng tôn vinh vai trò của họ trong việc dẫn dắt tự sự và kiểm soát tổng thể.
Nhằm hiện thực hóa quy trình công nghiệp hóa, nền tảng MovFlow 1.0 đã chính thức ra mắt ngày 26 tháng 7 năm 2026 tại Lâm Bình, Hàng Châu (Trung Quốc) trong lễ thành lập Phân hội Phim ảnh, Truyền hình và Văn hóa Du lịch AI thuộc Hiệp hội Xúc tiến Công nghiệp Văn hóa Trung Quốc, tiếp đó vận hành thử nghiệm trang MovFlow.tv từ ngày 5 tháng 8 năm 2026.
Định vị là nền tảng công nghiệp hóa điện ảnh chuyên nghiệp, MovFlow tập hợp các năng lực AI rời rạc vào một quy trình khép kín do đạo diễn làm chủ, bao quát từ kịch bản, thị giác ý niệm, phân cảnh, thiết kế bối cảnh, kết xuất video đến âm thanh và quản lý tài sản dự án.
Mục tiêu cốt lõi của nền tảng là giúp AI thấu hiểu và thực thi ý đồ nghệ thuật, biến nhân vật, bối cảnh, góc máy và âm thanh thành nguồn tài sản dự án có thể quản lý, tái sử dụng và cộng tác, thay vì phụ thuộc vào việc tìm kiếm kết quả ngẫu nhiên.
Ông Tống Minh Cao khẳng định giá trị của nền tảng thế hệ mới nằm ở năng lực tổ chức các mô hình thành dây chuyền sản xuất có kiểm soát. MovFlow được phát triển để bước vào các dự án phim ảnh thực tế, chứng minh tính khả thi của AI trong việc sản xuất ổn định một tác phẩm trọn vẹn.
Lằn ranh tương lai của điện ảnh sẽ không còn phân chia giữa "phim AI" và "phim truyền thống". Cuộc phân hóa thực sự sẽ diễn ra giữa năng lực tạo sinh đơn lẻ với quy trình sản xuất trọn vẹn; giữa kết quả ngẫu nhiên với sự kiểm soát của đạo diễn; giữa dữ liệu dùng một lần với tài sản số tích lũy dài lâu; giữa phô diễn kỹ thuật với chuẩn mực bàn giao chuyên nghiệp.
Điều được tái cấu trúc không phải nghệ thuật điện ảnh, mà là phương thức sản xuất cũ kỹ, đứt gãy và khó cộng tác. Tên gọi "phim AI" sẽ biến mất không phải vì công nghệ thất bại, mà bởi nó đã hòa nhập sâu sắc vào nền công nghiệp điện ảnh hiện đại.
